Ik heb geleerd om geboorte en dood te accepteren… maar soms maak ik me nog steeds zorgen over wat ertussenin ligt.
Ashleigh Brilliant – Engels cartoonist (1933 – )
van verwonding naar verwondering
Auteurs: Jacquelien en Marco de Jager, grondleggers van Breathfulness en van de enneagram dimensie: de levensfasen.
Trauma is iets waar iedereen in meer of mindere mate mee te maken krijgt in zijn leven. Trauma ontstaat vaak in situaties van extreme stress waarbij lichaam en geest onder druk komen te staan. Onder normale omstandigheden kun je deze stress korte tijd verdragen dankzij stresshormonen die zorgen voor een vlucht- of vechtreactie en de ontspanning die daarop volgt.
Wanneer deze extreme stress te lang aanhoudt, kan de overproductie van stresshormonen juist levensbedreigend worden. De vitale systemen, zoals je hart, kunnen de constante hoge druk niet eindeloos volhouden. Als deze situatie blijft voortduren, zou je lichaam uiteindelijk bezwijken, wat tot de dood kan leiden. Maar lichaam en geest hebben een mechanisme ontwikkeld om je te beschermen:
- lichamelijke overgave.
- bevriezing (freeze).
- splitsing van de geest (fragmentatie).
Maya Angelou, een bekende Amerikaanse dichteres en schrijfster zegt over trauma: History, despite its wrenching pain, cannot be unlived, but if faced with courage, need not be lived again. Ze benadrukt het belang van moed en confrontatie bij het verwerken van trauma, in plaats van te proberen het verleden te ontkennen of uit te wissen.
Overleven
Wanneer je in een situatie belandt waarin vluchten of vechten geen optie meer is, kom je in gevoel van volledige hulpeloosheid en machteloosheid. De dreiging wordt zo overweldigend dat het stressniveau nog verder stijgt. Tot het punt waarop je vitale organen het niet meer aankunnen. In uiterste nood schakelt je systeem over op acute demobilisatie. Je komt in een staat van overgave waarin je niets meer voelt of bewust meemaakt. Het lijkt alsof lichaam en geest worden losgekoppeld van de ondraaglijke ervaring. Hoewel dit overlevingsmechanisme levensreddend kan zijn, kan het later leiden tot ernstige psychische en lichamelijke klachten.
Trauma kan door vele oorzaken en situaties ontstaan zijn. Bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap, bij de geboorte, tijdens eerste levensjaren, in de kindertijd en puberteit of ook recenter, in de (jong)volwassenheid. Het wordt ook omschreven als niet geheelde kindpijn of verwoning uit het verleden.
Alles wat niet volledig verwerkt is blijft aanwezig in je lichaam. Dit zal vroeg of laat aandacht vragen door middel van psychische of lichamelijke klachten. Binnen Breathfulness komen we dit veelvuldig tegen. Door er op een holistische manier te kijken behandelen we het symptoom (de klacht) én de werkelijke oorzaak en gevolg. In dit artikel besteden we aandacht aan verschillende oorzaken van trauma, bezien vanuit de verschillende levensfasen die je als mens doorloopt.
1 – Heling van een geboortetrauma
Geboren worden is een van de meest intense ervaringen in een mensenleven. Voor een baby betekent dit letterlijk ‘strijden’ om door een nauwe doorgang de wereld in te komen. De indrukken die je hebt opgedaan tijdens je geboorte zijn intens. Ook in de periode toen je nog in de baarmoeder zat.
De impact op je leven vóór je geboorte en tijdens je geboorte is vaak groter dan wat er daarna gebeurt.
Stel je voor: wanneer je als baby vanuit een veilige, warme en donkere omgeving in een ‘koude’ wereld vol beweging, fel licht en harde geluiden komt maakt deze overgang buitengewoon intens. Dit laat een diepe indruk achter, ook al kun je je er als volwassene niets bewust van herinneren. Echter, in het onderbewuste (het limbische deel van je brein) blijft deze (traumatische) ervaring, samen met de belevingen die je als de baby tijdens de zwangerschap ervaren hebt, bewaard.
Tot de jaren ‘90 werd aangenomen dat baby’s heel weinig van hun eerste ervaringen meekregen. Recente wetenschappelijke inzichten tonen echter aan dat de eerste 1000 dagen (vanaf conceptie tot ongeveer 2e/3e jaar) een enorme impact hebben op het latere leven en de ontwikkeling van het kind. Het begint echter al bij de conceptie, waar emotionele en fysieke informatie tussen moeder (en indirect vader) en kind wordt uitgewisseld. Of je gewenst was, met liefde of met (emotioneel) geweld verwekt, heeft invloed op de ontwikkeling van je persoonlijkheid.
Celgeheugen
Als foetus in de baarmoeder voel je bewust de gemoedstoestand van je moeder (en dus ook indirect van je vader). Als een moeder bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap veel last heeft van stress en niet echt blij kan zijn met haar baby, kan dit later bij het kind leiden tot gevoelens van minderwaardigheid en eenzaamheid. Niet alleen de gevoelens van je moeder, of zij zich gesteund of eenzaam voelde, blij of verdrietig was, werden door jou ervaren; ook de interactie tussen én de aan- of afwezigheid van beide ouders liet een imprint achter. Al deze fundamentele herinneringen werden in het celgeheugen, weefsel en spieren opgeslagen en blijven, zelfs als je je er niet bewust van bent, een rol spelen in je verdere leven.
Geboren worden is dus ook een complexe en intense ervaring die een blijvende indruk op je achterlaat. Bijvoorbeeld bij mensen die met de navelstreng om de nek geboren zijn zie je vaak een terugkerend van patroon van angst om iets nieuws te beginnen, zeker als ze het behoorlijk benauwd hebben gehad in het geboortekanaal. Ze hebben moeite met verandering zonder te beseffen waarom. Ze zijn eigenlijk bang om te leven.
Een ander voorbeeld is als een bevalling niet goed verloopt en een ingreep van buitenaf noodzakelijk is, bijvoorbeeld met een keizersnede. Als je als baby ervaart dat je moeder door medicatie of dissociatie niet echt bij de geboorte aanwezig is kan er een gedachte (overtuiging) worden gevormd dat je moeder er niet voor je is als het erop aankomt en dat je zelf processen niet volledig kunt afronden. Dat je hulp nodig hebt om te (over)leven of iets voor elkaar te krijgen.
Heling geboortetrauma
Door de symbiotische verbinding met je moeder sta je als baby nog enorm open voor alle invloeden uit je omgeving; van de gevoelens en niet geheelde trauma’s van je moeder tot de onzekerheid van iemand die bij de bevalling aanwezig was. Het is van groot belang om deze invloeden later in je leven los te laten om je weer te kunnen verbinden met je oerkracht als ziel en als baby. Soms kan er, door een moeilijk bevalling, een deel van je ziel ‘achterblijven’, waardoor je het vertrouwen mist om vanuit je eigen kracht het leven aan te gaan.
Intense geboorte-ervaringen en de daaruit ontstane overtuigingen zijn met bewust ademen te helen. Zodat de beladen herinneringen rondom het gehele geboorteproces (conceptie, zwangerschap, geboorte en eerste jaren) geheeld worden en je meer verbinding ervaart met je eigen levenskracht.
Conclusie 1: door inzicht te krijgen in de impact van je geboorte, hier bewust mee om te gaan en een aanwezig geboortetrauma te helen, maak je de weg verder vrij naar een authentiek en vreugdevol leven! Een leven vanuit de kracht in jezelf, vanuit je lichtkracht!
2 – De pijn van het kind: verlangen naar verbinding en erkenning
In de wereld van een kind draait alles om verbinding, erkenning en liefde. Als kind wil je gezien en gehoord worden zoals je werkelijk bent. De hunkering naar liefde, aandacht en waardering is inherent aan het menselijk bestaan en begint al op jonge leeftijd. Een kind verlangt ernaar om ruimte te krijgen voor onbevangenheid, creativiteit, speelsheid en de magische fantasieën die de kindertijd kenmerken.
Deze behoeften ontstaan omdat een kind in essentie nog sterk verbonden is met zijn kern, met de bron van waaruit het is voortgekomen. Dit universele veld is de plaats waar dromen, levenspaden, talenten en passies zijn opgeslagen. Het is de plek waar het authentieke zelf helder en puur is, met een diep verlangen om dit op aarde te manifesteren. Een kind staat daardoor dichter bij zijn hart dan bij het cognitieve brein. Het wil spelen, ervaren en leren vanuit het hart, en voedt daarmee, op momenten dat het daarvoor openstaat, het cognitieve brein.
De impact van onvoldoende erkenning
Wanneer een kind niet de ruimte krijgt om zijn ware zelf te uiten en te ontwikkelen kan dit diepgaande emotionele pijn en trauma veroorzaken. Deze pijn ontstaat wanneer het kind niet wordt gezien en gehoord, wanneer behoeften aan liefde en erkenning niet worden vervuld. Het kind voelt zich ongezien, onbelangrijk en niet waardevol. Dit kan leiden tot gevoelens van onzekerheid, angst en een laag zelfbeeld, die vaak ver in de volwassenheid doorwerken. En wordt opgeslagen als een traumatische ervaring, want het weet niet hoe deze gevoelens geuit kunnen worden, kan gevoelens niet kwijt en besluit dus om ze te onderdrukken, zodat het lijkt dat ze er niet meer zijn.
Elke samenleving die er niet in slaagt de energie en creativiteit van haar jeugd te benutten, zal achterblijven.
Koffi Annan – Ghanese diplomaat (1938-2018)
Het belang van veiligheid en ruimte voor gevoel
Kinderen zijn van nature speels en creatief. Ze willen de wereld ontdekken, experimenteren en hun verbeelding de vrije loop laten. Wanneer deze aspecten van hun zijn worden onderdrukt of genegeerd, raken ze verwijderd van hun ware zelf. Dit kan leiden tot een gebrek aan zelfvertrouwen en een gevoel van vervreemding van hun innerlijke kern. In plaats van zich veilig en geliefd te voelen, kunnen ze zich verloren en eenzaam voelen. De persoonlijkheid gaat manieren verzinnen om alsnog liefde, aandacht en waardering te krijgen. Om alsnog gezien en gehoord te worden. Of kiest ervoor om zich terug te trekken in een eigen wereldje of zich volledig aan te passen aan wat de ander verwacht. Het trauma wordt daardoor overruled.
Voor een gezonde ontwikkeling van het voelen is het essentieel dat kinderen zich veilig en geliefd voelen. Ouders, verzorgers en leraren spelen hierin een cruciale rol. Zij moeten kinderen de ruimte geven om zichzelf te zijn, hun gevoelens te uiten en hun creativiteit te verkennen. Dit betekent dat volwassenen aandacht moeten hebben voor de behoeften en emoties van kinderen, hen moeten aanmoedigen en ondersteunen in hun unieke talenten en passies.
Kinderen leren en ontwikkelen zich het best in een omgeving waar ze zich veilig en gewaardeerd voelen. Dit betekent niet alleen fysieke veiligheid, maar ook op gevoelsgebied (emotioneel) en in de geest (mentaal) is veiligheid nodig. Kinderen moeten weten dat ze geliefd en geaccepteerd worden, ongeacht hun prestaties of gedrag. Dit geeft hen de moed om zichzelf te zijn en hun ware potentieel te ontdekken en te ontwikkelen.
Conclusie 2: de weg naar heling en groei naar je ware zelf.
De pijn van een kind dat niet gezien of gehoord wordt heeft diepgaande en langdurige gevolgen. Die zijn niet altijd zichtbaar, omdat er een aangepaste identiteit, zelfbeeld en beeld van de wereld gecreëerd is.
Behoeften van het kind
Het is daarom van groot belang dat volwassenen zich bewust zijn van de werkelijke behoeften van kinderen en hen de ruimte geven om zichzelf te zijn. Door kinderen liefde, aandacht en waardering te geven, helpen we hen om hun onbevangenheid, creativiteit en speelsheid te behouden en te koesteren. We helpen hen om verbonden te blijven met hun kern en hun authentieke zelf op aarde te manifesteren. En daarmee oertrauma’s te nivelleren.
Op deze manier dragen we bij aan de heling en groei van het kind en aan de toekomst van onze samenleving als geheel. Het is een investering in de emotionele gezondheid en het welzijn van de volgende generatie, die zal opgroeien tot veerkrachtige, zelfbewuste en liefdevolle volwassenen.
Het is niet alleen het kind van nu – het is ook het kind in jou als volwassene
Als volwassene is de weg van heling om het kind in jou opnieuw ruimte te geven. Om onbevangenheid, speelsheid, creativiteit en het magische in jezelf tot ontplooiing te laten komen. Om weer te dromen vanuit je passies en talenten. Naast het geven van ruimte aan de huidige generatie kinderen is het ook een enorme uitdaging om je eigen innerlijk kind de ruimte te geven. Geen quick fix. Dit heeft tijd en beweging nodig. Tijd in de zin dat je het niet forceert. Beweging door de keuze te maken om dit aan te gaan. En dat hoef je niet alleen te doen, daar is veel hulp voor aanwezig, in velerlei vormen.
Binnen Breathfulness ligt op dit aspect – het helen van het innerlijk kind trauma – een sterke focus en door de tools en activiteiten is dit een van de specialismes.
Vind je het moeilijk om te spelen of creatief (in de brede zin) te zijn? Vind je het lastig om tijd vrij te maken voor dingen die ‘doelloos’ lijken of zijn? Neem dan actie door naar Breathfulnesscoach te gaan of meld je aan voor een van de activiteiten, zoals De Retreat, driedaagse Vrouwenkracht en driedaagse Trauma heling.
3 – De pijn van non-creatie: het trauma van de creërende, seksuele energie
Al in de kindertijd – en zeker in de puberteit – begint het lichaam te veranderen. Er komt steeds meer bewustwording over het lichaam en de energie die erdoorheen stroomt wordt krachtiger. Deze levensenergie noemen we ook seksuele energie of creërende, scheppende energie. In essentie zijn we allemaal seksuele wezen en geboren uit seksuele energie, wat de drager is van het Leven.
De (spirituele) energie die we inademen heeft de krachtige energie van het lichaam nodig om tot creatie te komen. In de loop der eeuwen is de seksuele, creërende energie misbruikt voor allerlei doeleinden, niet goed wetende wat men met deze krachtige, heilige energie aan moest. Angst en schaamte werden een onderdeel van deze energie en zo ontstond vervorming van de krachtige energie en een enorm taboe rondom seksualiteit.
Elk mens is bepaalde mate geschaad in zijn of haar seksualiteit, waardoor de seksuele energie niet vrij stroomt. Ouders die zelf ‘worstelen’ met hun seksualiteit geven dat onbewust door. Er ontstaat een bepaalde lading, met name schuld- en schaamtegevoelens rondom dit thema, waardoor seksualiteit onveilig aanvoelt. Schuld- en schaamtegevoelens zorgen voor verwarring en onzekerheid. Er stroomt minder levensenergie en je kunt niet helemaal jezelf zijn. Vaak zijn het de overtuigingen die je onbewust meegekregen hebt en in je draagt én de negatieve ervaringen die je hebt meegemaakt, die maken dat de seksuele, creatieve energie niet vrij door je heen kan stromen en je ook niet vrijuit kunt genieten van het leven.
Grenzen en onmacht
Wanneer je iets meemaakt waardoor je in een (traumatische) macht-onmacht situatie terecht komt en schuld of schaamte voelt, wil je dat nooit meer meemaken. De ervaring wordt vastgezet in het lichaam, onbewust neem je afstand van die delen en trekt je bewustzijn terug uit dat gebied. Er ontstaat een trauma. Je raakt vervreemd van jezelf en wordt zo minder zichtbaar, minder voelbaar én de verbinding tussen hoofd, hart en buik wordt steeds meer vervormd. Met als gevolg dat er minder seksuele (levens)energie door je heen stroomt.
Trauma ontstaat in situatie waarin jouw grenzen (grof) worden overschreden, maar ook als je herhaaldelijk in macht-onmacht situaties terechtkomt. Onveiligheid leidt tot onmacht, wanhoop en uitputting. Dan trek je je terug of wordt juist grenzeloos, waardoor je juist ‘verkeerde’ relaties aantrekt.
Een burn-out, depressie of geen zin in hebben in intimiteit en seksualiteit is een signaal om weer dichter bij jezelf te komen. Om jezelf te helen, zodat jij kunt zijn wie je altijd al geweest bent.
Onbevangenheid
Onbevangenheid – wat een natuurlijk deel van het vrije kind zijn is – geeft een bruisende energie, wordt nog niet gehinderd door kennis, en uit zich vaak door ‘zelluf doen’. Het is de creërende, seksuele energie die kracht geeft, omdat je daar als kind nog volledig toegang tot hebt. Echter, door conditioneringen, nare ervaringen en taboes kan deze bruisende energie in je ‘doven’, waardoor je je leeg en opgebrand voelt. Maar er is altijd een weg terug!
De kostbare, verborgen stukjes van jezelf terugvinden is één van de belangrijkste taken die je te doen hebt in je leven, want als je te lang verstoten van de Bronenergie blijft ontstaat gemakkelijk zelfhaat, wat leidt tot zelfdestructie (naar jezelf en naar anderen) en kun je niet vrijuit genieten van het leven en je vrij verbinden met anderen.
Conclusie 3: seksueel trauma vraagt een liefdevolle heling.
Voor velen nog een trauma dat moeilijk tot niet bespreekbaar is, terwijl er juist een diep verlangen is dat het gezien en geheeld wil worden.
4 – De pijn van de puber: een niet gezien verlangen
De puberteit is een cruciale fase in het leven van een kind, waarin stappen worden gezet richting zelfstandigheid, als voorbereiding voor de volwassenheid. Het is een periode waarin de basis wordt gelegd voor het ontwikkelen van een authentieke en zelfstandige individu, dat een volwaardige plek in de wereld en binnen het familiesysteem zal innemen.
Een essentiële reis naar zelfstandigheid
Deze reis naar zelfstandigheid gaat echter vaak gepaard met pijn en onzekerheid, hoewel het een noodzakelijk proces voor groei en zelfontdekking is. Tijdens de puberteit vindt er een intense zoektocht naar de eigen identiteit plaats. Pubers beginnen te ontdekken wie ze werkelijk willen zijn, los van de opgelegde, gevormde identiteiten en verwachtingen vanuit de omgeving. Dit proces van zelfontdekking is vaak verwarrend en pijnlijk, omdat het vraagt om het loslaten van vaste patronen los te laten en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Pubers moeten leren vertrouwen op hun gevoel en onderscheiden wat wel en niet bij hen past. Ze zijn op zoek naar hun eigen innerlijke verlangens, passies en talenten, die ze willen manifesteren in de wereld.
Een puber komt niet in opstand tegen haar ouders. Ze komt in opstand tegen hun gebruik van macht. Als ouders minder afhankelijk zouden zijn van het gebruik van macht en meer van methoden die niet gebruik maken van macht, om hun kinderen vanaf hun babytijd te beïnvloeden, zouden er weinig voor kinderen zijn om tegen te rebelleren als ze puber zijn.
Thomas Gordon – Am. klinisch-psycholoog (1918-2002)
Lichamelijke veranderingen en opschonen van het zelfbeeld
De fysieke veranderingen die tijdens de puberteit plaatsvinden hebben een diepgaande invloed op het zelfbeeld van pubers. Ze moeten leren omgaan met een veranderend lichaam en de bijbehorende emoties en onzekerheden. Dit kan leiden tot een hogere gevoeligheid voor de meningen van anderen en een sterk verlangen om geaccepteerd en geliefd te worden, om erbij te horen. Of ze gaan zich juist afzonderen of verzetten zich.
Het is essentieel dat pubers in deze fase de ruimte krijgen om hun lichaam en grenzen van zowel zichzelf als anderen te verkennen en te leren respecteren.
Ontwikkeling van gevoelswereld en loskomen van familiepatronen/-verstrikkingen
Een ander belangrijk aspect van de puberteit is de gevoelswereld, het proces van emotionele ontwikkeling en hoe om te gaan met, uiten van en verwerken van gevoelens. Ondertussen is het ook de fase waarin stappen worden genomen om los te komen van familiepatronen/-verstrikkingen (niet op je eigen rechtmatige plek staan in het systeem) die de groei naar authenticiteit belemmeren.
Pubers moeten hun eigen gevoelens en emoties leren herkennen en uiten, wat kan leiden tot conflicten binnen het gezin. Dit gaat samen met het loskomen van oude loyaliteitsgedachten en het vrijmaken van schuldgevoelens om je eigen pad te kiezen. Pubers moeten leren om zichzelf op de eerste plaats te zetten, zonder zich daarover schuldig te voelen; een stap die essentieel is voor het opbouwen van een gezonde en zelfstandige identiteit.
Een puber pubert nooit alleen: de rol van ouders en de omgeving
Ouders en de omgeving spelen een cruciale rol in het ondersteunen van pubers tijdens deze uitdagende fase. Het is belangrijk dat pubers gezien en gehoord worden. Dit betekent dat er ruimte moet zijn voor dialoog en begrip voor de vele thema’s en veranderingen die een puber doormaakt. Ouders moeten erkennen dat hun kind niet alleen fysieke veranderingen ondergaat, maar ook emotioneel en geestelijk een enorme groei doormaakt. Groei die heel intens kan zijn en een bedding van veiligheid en geborgenheid nodig heeft om tot volle wasdom te komen.
Door het loskomen van verwachtingen en gevormde identiteiten, om zo de eigen rechtmatige plaats in het familiesysteem in te nemen, worden er ook ‘knoppen’ bij ouders, andere gezinsleden en de buitenwereld ingedrukt. Hierdoor worden zij getriggerd om te kijken waar hun eigen groei gestagneerd is. Waar zij nog vastzitten in aanwezig familieverstrikkingen en thema’s uit de puberteitsfase alsnog mogen doorleven, om zelf ook verder te groeien naar een authentiek Ik.
Het fundament voor de toekomst
Kenmerkend voor de puberteit is enerzijds dat niet alle thema’s volledig doorleefd kunnen worden en anderzijds dat er pijn ontstaat wanneer er sprake is van niet begrepen, gezien en gehoord worden. Dit gebeurt bij het ontbreken van gelijkwaardigheid, dialoog, veiligheid en geborgenheid. Als er onvoldoende ruimte wordt geboden en zelfreflectie bij de ander ontbreekt, worden pijn, overtuigingen, gedachten en gevoelens geprojecteerd die niet bij de puber horen.
Omgaan met de pijn en worstelingen van de puberteit is essentieel voor het vormen van een stevig fundament voor de toekomst. Door uitdagingen te overwinnen leren pubers hun eigen stem te vinden en hun passie en dromen te volgen. Ze ontwikkelen vaardigheden en zelfvertrouwen die nodig zijn om als volwaardig en gelijkwaardig individu hun zelfstandige plaats in de wereld stap voor stap in te nemen.
De puberteit kan dan gepaard gaan met pijn en definitief, deze fase van zelfontwikkeling en groei is een onmisbare fase op weg naar volwassenheid. Het is een tijd waarin de basis wordt gelegd voor een authentieke en zelfstandige volwassenen en waarin pubers leren om zichzelf te zien en te waarderen zoals ze werkelijk zijn. Met de juiste ondersteuning en ruimte voor zelfontdekking kunnen pubers deze uitdagende periode omarmen als een cruciale stap naar hun toekomst.
Pubertrauma: signaal dat er nog heling nodig is
Zoals eerder in dit artikel geschreven werd over de pijn van het kind, geldt dit nu ook voor de pijn van de puber. Niet verwerkte ervaringen en niet doorleefde gevoelens die daardoor onderdrukt werden, zullen zich opnieuw laten gelden op momenten dat de buitenwereld de onderdrukte pijn ’triggert’ ofwel (onbewust) aanraakt. Dan is het goed om naar deze fase in je leven te kijken: Welk deel heb ik zelf in mijn puberteitsfase afgesloten en nog steeds niet volledig kunnen doorleven? Waar zit ik nog steeds in aangepast gedrag en een vals zelfbeeld door verstrikkingen in het familiesysteem en het oude loyaliteitsdenken, wat mijn eigen ik overschaduwd en geen recht doen aan mijn authentieke eigenwaarde, waardoor ik me niet volwaardig en gelijkwaardig voel in de relatie tot anderen?
Conclusie 4: het is niet alleen de puber van nu – het is ook de puber in jou als volwassene
Als volwassene is de weg van heling om de puber in jou opnieuw ruimte te geven. Om belangrijke thema’s uit deze levensfase opnieuw onder ogen te zien, zodat je ware zelf verder tot ontplooiing kan komen. Zodat je herinnert wie je in essentie bent en wat jou werkelijk vervulling in je leven geeft. Naast het geven van ruimte aan de huidige generatie pubers is het ook een enorme uitdaging om je eigen innerlijke puber de ruimte te geven. Ook dit is geen quick fix; het heeft tijd en beweging nodig. Tijd in de zin dat je het niet forceert en beweging door de keuze te maken om dit aan te gaan. En dat hoef je niet alleen te doen; er is veel hulp beschikbaar in velerlei vormen.
5 – Het trauma van de jongvolwassene
Om dit te ontdekken is het goed om eerst stil te staan bij het belang van de levensfase van de jongvolwassenheid.
De jongvolwassenheid is een cruciale periode in het leven van ieder individu. Deze levensfase, als overgang van puberteit naar volledige volwassenheid, is essentieel voor je persoonlijke ontwikkeling en het opbouwen van een onafhankelijke, authentieke identiteit. Toch zijn er in de media al geruime tijd verontrustende berichten te lezen over depressie, burn-out en gevoelens van uitzichtloosheid onder jongvolwassenen.
In de huidige tijdsgeest worden jongvolwassenen geconfronteerd met enorme druk en verwachtingen. Toch voelen ze vaak intuïtief aan wanneer een opgelegd pad niet klopt en niet vervullend is. De jongvolwassenen van nu willen geen kopieën zijn van hun ouders, noch willen ze hun leven leiden volgens de dromen en verwachtingen van anderen. Deze generatie streeft naar authenticiteit en wil hun eigen weg vinden, zelfs als dat betekent dat ze onbekende paden moeten bewandelen.
Geef je kind wortels om stevigheid te voelen en geef ze vleugels om te vliegen
De jongvolwassenheid wordt gekenmerkt door een innerlijke drang om iets neer te zetten. Iets te creëren en betekenis te geven aan je eigen leven. Hoewel het pad soms onduidelijk is zoeken jongvolwassenen naar mogelijkheden om te experimenteren, te innoveren en te pionieren door middel van ‘proefballonnetjes’ op te gooien. Daarvoor hebben ze wel degelijk een ondersteunende omgeving nodig.
Wat jongvolwassenen ook nodig hebben is inspiratie en vertrouwen. Ze moeten zich volwaardig en gelijkwaardig voelen in interacties met anderen. Dit betekent dat er ruimte moet zijn voor dialoog, sparren en openheid voor vernieuwing. Het is essentieel dat er een dynamisch en natuurlijk samenspel is tussen volwassenen, senioren en jongvolwassenen. Dit bevordert de groei, het aangaan van (persoonlijke) uitdagingen en het nemen van verantwoordelijkheid.
De levensfase van de jongvolwassenheid is dus van onschatbare waarde. Deze fase vraagt om een omgeving waarin ze kunnen groeien en verder openbloeien. Door ze de ruimte te geven om te experimenteren, te pionieren en hun eigen pad te vinden, kunnen we ze ondersteunen in hun zoektocht naar betekenis en vervulling. Laten we samen bouwen aan een samenleving waarin jongvolwassenen de kans krijgen om hun volledige potentieel te bereiken.
Deze levensfase is een voortgaande beweging die al in de puberteit begon. Het is een proces van het vrijmaken van (familie)patronen en verstrikkingen om authentieke zelfstandigheid te bereiken.
En daar wringt de schoen
Daar ontstaat het trauma van de jongvolwassene. Want hoe heeft de jongvolwassene in jou dit beleefd? Hoe zelfbewust was jij in je jongere jaren en kon je je eigen authentieke weg bewandelen en vormgeven?
Als jij zoals je in essentie bent niet gezien of gehoord werd (of door eerder opgelopen teleurstellingen jezelf niet liet zien of horen), is er ook in deze levensfase een deel van je levensenergie geblokkeerd geraakt. Een deel van jou is in the freeze gezet, is op slot gegaan. Het heeft zich niet kunnen ontplooien, maar is nooit weggegaan. Dat deel kan juist nu in je leven signalen geven van ongemak, van ontevredenheid, van futloosheid. Signalen om je te herinneren dat je niet op het juiste spoor van je leven loopt. Signalen dat je lang genoeg op een zijspoor geleefd hebt. Dat het nu tijd wordt om vanuit het hoofdspoor vorm te geven aan je leven.
Conclusie 5: Dan is het tijd is voor reset! Tijd om alsnog energie in jezelf vrij te maken, je verwondingen te helen en keuzes te gaan maken die recht doen aan wie je in essentie bent en die je vervulling en levensvreugde geven.
6 – Trauma en de levensfase volwassenheid
Een traumatische ervaring kan een diepe en langdurige impact hebben op je leven, ongeacht de fase waarin je het hebt meegemaakt. Hiervoor hebben we het gehad over trauma’s die ontstaan zijn in de verschillende levensfasen, zoals de geboorteperiode, de eerste levensjaren, kindertijd, puberteit en jongvolwassenheid. Nu richten we ons op de levensfase van volwassenheid en hoe niet-geheelde trauma’s uit het verleden alsnog geheeld mogen worden.
Het verschil door volwassenheid
Volwassen zijn brengt met zich mee dat je geacht worden meer bewustwording, zelfreflectie en zelfverantwoordelijkheid te hebben dan in eerdere levensfasen. Dit betekent dat je in staat zou moeten zijn om bewust keuzes te maken. Keuzes die leiden tot heling in plaats van het belanden in en voortzetten van slachtofferschap. Heling om niet langer trauma’s te blijven onderdrukken of negeren en je innerlijke pijn te projecteren op de ander en de buitenwereld.
Tijdens eerdere levensfasen was het vaak moeilijk om de juiste hulp te krijgen, gezonde keuzes te maken of de kracht en bewustwording te vinden om met een niet verwerkte ervaring – trauma – om te gaan. Als volwassene heb je echter de mogelijkheid om bewust te kiezen voor heling en persoonlijke groei.
Liefde is een combinatie van zorg, toewijding, kennis, verantwoordelijkheid, respect en vertrouwen.
Bell Hooks – Amerikaans schrijfster en activiste (1952-2021)
Een diep verlangen
Iedereen heeft (onbewust) een diep verlangen om de trauma’s uit het verleden niet langer mee te dragen, omdat het je emotioneel en fysiek belemmert. Door trauma kan je zenuwstelsel overactief worden. Het blijft dan vastzitten in en een vecht- of vluchtreactie, waardoor adrenaline en cortisol verhoogd worden. Dit resulteert o.a. in een verhoogde bloeddruk, hoge spierspanning, snellere hartslag en hogere ademhaling. Of het zenuwstelsel kan inactief worden en vast blijven zitten in een bevriesreactie. Dit kan leiden tot o.a. gevoelloosheid, vermoeidheid, dissociatie en verminderde spijsvertering.
Om te kunnen helen is het essentieel om de feiten van je ervaringen te scheiden van de niet-verwerkte gevoelens die eraan verbonden zijn. Dit betekent niet dat je je trauma’s gaat bagatelliseren, maar dat je lichaam de vastgezette gevoelens alsnog ruimte gaat geven. Dat je lichaam de kans krijgt om de onderbroken vecht-, vlucht-, of bevriesreactie te voltooien. Hierdoor komt je lichaam weer tot rust in plaats van te blijven vastzitten in de traumareactie. Door dit te doen erken je de kracht en de levenslessen die deze ervaringen je bieden. Dan ben je in staat om te groeien naar een krachtige, vrije en authentieke versie van jezelf, groeien naar je ware zelf.
Potentieel en groei
Wanneer trauma’s niet worden verwerkt ligt er een waas over je kern die verhindert dat jouw volledige potentieel tot bloei komt. Een deel van je passies, talenten en kwaliteiten blijven dan onbenut en ook je eigenwaarde wordt onvoldoende door jezelf gezien. Als volwassen persoon is het cruciaal om dit potentieel vrij te maken door de trauma’s uit het verleden te helen. Dit kan vaak niet zonder externe hulp. Het is belangrijk dat deze hulp zich richt op het herstellen van de verbinding tussen je hoofd, lichaam en hart. Een verbinding die door trauma’s verstoord is geraakt, omdat je een overlevingsstrategie ontwikkeld hebt om de gevoelens – en daarmee ook de stroom van levensenergie – te onderdrukken.
De rol van externe hulp
Het is belangrijk dat de externe hulp je een veilige bedding biedt bij het herstellen van deze verbinding en het herinneren aan de kracht, wijsheid en liefde die in je zit. Deze elementen zijn essentieel voor werkelijke heling. Het gaat niet alleen om een mentale verschuiving. Het gaat om heling op elke laag: bewustzijn (mentaal), gevoel (emotioneel) en fysiek (lichaam). Een holistisch proces, zodat je op alle niveaus herstelt. Dat is een van de kernwaarden van Breathfulness waar Breathfulnesscoaches in gespecialiseerd zijn. En de harmoniserende ademhaling is naast inzichten en bewustwording de belangrijke tool die de Breathfulnesscoach inzet tijdens jouw helingsproces.
Conclusie 6: het is een reis naar een krachtige, vrije en authentieke ik, naar je ware zelf.
Het volwassen leven biedt een unieke kans om trauma’s uit het verleden te helen. Door zelfreflectie, zelfverantwoordelijkheid en bewuste keuzes transformeer je de ervaringen uit je verleden tot krachtbronnen voor persoonlijke groei. Het erkennen en verwerken van deze trauma’s opent de deur naar een leven waarin je volledige potentieel benut wordt, vrij van de beperkingen die waren ontstaan door de niet-verwerkte ervaringen.
7 – Van trauma naar innerlijke vrijheid
Innerlijke vrijheid: de uitkomst van heling
In het laatste deel van dit artikel over trauma richten we ons op een cruciaal aspect van herstel en groei: innerlijke vrijheid en het vermogen om jezelf te helen op fysiek, emotioneel en mentaal niveau. Dit vermogen, dat we het zelfgenezend vermogen noemen, heb je al vanaf je geboorte bij je. De sleutel tot zelfheling ligt in het koppelen (associëren) van je verstandelijk bewustzijn aan je lichaamsbewustzijn. Ofwel je denken en voelen laten samenwerken. Door trauma ben je vaak gedissocieerd en is als traumareactie je denken losgekoppeld van je voelen. Wat leidt tot stagnatie van je levensenergie.
Levensenergie die je levenskracht en levensvreugde omvat en leidt tot een diep gevoel van Zijn.
Levenskracht: oerkracht en lichtkracht
Levenskracht, ook wel oerkracht of lichtkracht genoemd, is je essentiële bron van energie. Oerkracht verwijst naar het enorme potentieel dat beschikbaar is wanneer er geen beperkende overtuigingen zijn. Wanneer je toegang hebt tot je oerkracht, voel je je geestelijk en lichamelijk krachtig en energiek, zonder de belemmeringen van beperkende gedachten of angsten.
Lichtkracht daarentegen benadrukt dat je meer bent dan alleen je fysieke lichaam. Zelfs wanneer je fysieke lichaam zwaar aanvoelt, is er altijd lichtkracht beschikbaar. Deze energie komt vanuit de Bron en voedt je hart en is je innerlijk kompas. Lichtkracht brengt lichtheid en luchtigheid, wat ademruimte geeft en je helpt om vrijer te bewegen in het leven. Ondanks alles wat er gebeurt in en om je heen. Door bewust ademruimte te creëren, vergroot je je lichtkracht, wat bijdraagt aan een gevoel van innerlijke vrijheid.
Iedereen heeft continu de vrijheid om in het nu voortdurend te kiezen. We kunnen alleen maar voor onszelf kiezen, niet voor anderen. Zodra we anderen voor ons laten kiezen, zeggen we het vertrouwen in onszelf op.
Goos Geursen – Communicatiedeskundige en auteur
Levensvreugde en Zijn
Levensvreugde is de energie die je ervaart als pure vreugde van het leven. Het is de brandstof voor je ziel én het effect als je ziel meer ruimte krijgt in je leven. Het Zijns-aspect, het gevoel van eenvoudigweg Zijn, is de toestand waarin je volledig aanwezig en in harmonie bent met jezelf en je omgeving.
Deze drie elementen – levenskracht, levensvreugde en Zijn – zijn de dragers van je helingsprocessen, want datgene wat heling nodig heeft dient zich aan als jij je ervoor openstelt. Dan groeit je vertrouwen dat je het helingsproces zelf kunt dragen, ook op momenten van enorme intensiteit. Zo zijn jouw innerlijke krachtbronnen altijd behulpzaam aan jouw groeiproces.
Zelfstandigheid en heling
Het optimaliseren van je innerlijke bronnen van levenskracht, levensvreugde en Zijn is cruciaal voor je persoonlijke groei en heling. Door te werken aan je authentieke zelfstandigheid verminder je je afhankelijkheid van externe factoren. Hulp van anderen wordt dan een aanvulling in plaats van een noodzaak. De essentie van heling ligt in het besef dat je jezelf hebt gered, dat je de kracht in jezelf hebt gevonden om te helen en te groeien. En de heelheid – die er altijd was en is – weer te voelen.
Zonnekracht en innerlijke energiebronnen
De kracht van de zon herinnert je aan je eigen energiebronnen. De zon symboliseert levenskracht, warmte en groei en kan je helpen om je innerlijke energiebronnen maximaal te benutten. Zolang je jezelf openstelt voor deze energie blijven ze beschikbaar voor je.
Conclusie 7: het besef van innerlijke vrijheid is de sleutel tot zelfheling.
Door je levenskracht, levensvreugde en Zijn te integreren creëer je een sterke basis voor herstel en groei. Het erkennen en benutten van je zelfgenezend vermogen vermindert je afhankelijkheid van externe hulp. En versterkt je authenticiteit en zelfstandigheid. Laat de zonnekracht je inspireren om je innerlijke energiebronnen te ontdekken en te omarmen. Zodat ook jij straalt en je volledige potentieel en talenten benut en leeft.
Laat de inzichten uit dit artikel over trauma je helpen om de weg naar innerlijke vrijheid en heling te vinden en te bewandelen. Je hebt de kracht in jezelf om te helen, te groeien en je ware zelf te zijn. En dan is externe hulp, zoals die van een Breathfulnesscoach of een Breathfulness activiteit nog effectiever!
