Ontdek welke fysieke reacties je kunt ervaren bij bewust ademen en wat ze betekenen voor je lichaam en zenuwstelsel.
Geschatte leestijd: 6 minuten
Wat is bewust ademen en waarom is het belangrijk?
Bewust ademen betekent dat je actief en met aandacht je ademhaling verdiept, vertraagt en harmoniseert. Binnen Breathfulness noemen we dit harmoniserend ademen: een vloeiende, verbonden ademhaling waarbij de in- en uitademing in een rustig tempo op elkaar aansluiten. Met een ‘zachte’ en geleidelijke kracht span je je middenrif– en tussenribspieren aan en in een volledige ontspanning adem je uit.
Je adem is direct verbonden met je zenuwstelsel. Iedere verandering in je ademritme heeft invloed op hoe je lichaam zich voelt en hoe je geest functioneert. Door bewust en volledig te ademen ondersteun je de natuurlijke uitwisseling van zuurstof (O2) en kooldioxide (CO2).
Hoewel het bloed onder normale omstandigheden al vrijwel volledig verzadigd is met zuurstof kan een rustige en diepe ademhaling de balans tussen O₂ en CO₂ optimaliseren. Wanneer je harmoniserend ademt, ontstaat er meer (adem)ruimte in je systeem. Zuurstof, voedingsstoffen en energie vinden gemakkelijker hun weg naar de cellen. Ook de ‘slapende’ cellen worden opnieuw geactiveerd en gereinigd, wat een natuurlijke ontgiftingsreactie in gang zet. Met het harmoniserend ademen worden de opgehoopte afvalstoffen rondom de cellen afgevoerd, waardoor de celomgeving schoner wordt. Veel mensen ervaren dit als een gevoel van innerlijke opschoning en hernieuwde vitaliteit.
Een lichaam dat beter in balans is ondersteunt ook helderder denken en een stabieler energieniveau. Je wordt je bewuster van signalen van spanning of onbalans en gaat daar eerder op inspelen. Hierdoor verlopen lichamelijke processen, zoals spijsvertering en herstel, vaak soepeler en voel je je meer in evenwicht.
Wat kun je ervaren tijdens het bewust ademen?
Wanneer je begint met harmoniserend ademen, kun je verschillende fysieke sensaties ervaren. Dat is geen teken dat er iets misgaat – het betekent dat je lichaam reageert op een nieuw ademritme.
Tintelingen of lichtheid
Tintelingen in hoofd, handen of voeten komen regelmatig voor. Deze sensaties ontstaan doordat de verhouding tussen zuurstof en kooldioxide tijdelijk verandert. Een lichte daling van CO2 kan de prikkelgeleiding van de zenuwen beïnvloeden, waardoor tintelingen of een ruimer gevoel in het hoofd kunnen optreden, omdat het brein gevoelig is voor veranderingen in de ademhaling. Hoewel het slechts 4% van je lichaamsmassa vormt, gebruikt het ongeveer 20% van je energie. Het brein heeft dus direct baat bij een ruimere ademhaling.
Sommige mensen merken daarnaast dat hun denken verandert. Je kunt ervaren dat je:
- vrijer en creatiever (ruimer) denkt.
- sneller tot inzichten komt.
- concentratie verbetert en meer overzicht ervaart
- nieuwe mogelijkheden en creatieve oplossingen ziet bij vraagstukken.
- meer rust voelt in je hoofd en gedachten.
Wanneer men deze vorm van ademen niet gewend is, worden deze tintelingen soms als duizeligheid geïnterpreteerd. Het is geen duizeligheid, maar meestal het gevolg van het loslaten van controle, wat soms als verwarrend wordt ervaren of spanning kan geven. Blijf rustig ademen en wanneer je hierin ontspant en niet laat afleiden verandert de werking van je brein. Als de sensaties te intens worden verminderd dan het volume van je inademing, maar blijf de in- en uitademing rustig aan elkaar verbinden. Zo geef je je lichaam de ruimte om het proces van activatie en opschoning in eigen tempo te doorlopen, wat uiteindelijk leidt tot meer rust.
Tintelingen in armen, benen en kaak
Ook in armen, handen, benen en voeten kunnen tintelingen optreden. Dit heeft dezelfde lichamelijke oorzaak: een tijdelijke verandering in CO2 en in de prikkelgeleiding van de zenuwen. De ademstroom zoekt zijn weg naar plekken waar spanning zit of waar onverwerkte ervaringen liggen opgeslagen. Tijdens het ademen kun je dan ook merken dat spanning voelbaarder wordt op plekken waar je die eerder niet bewust opmerkte. De kaak is daar een bekend voorbeeld van. In dit gebied houden veel mensen onbewust spanning vast, bijvoorbeeld bij stress of ingehouden emoties.
Wanneer je zenuwstelsel in ontspanning komt, zal opgebouwde spierspanning eerst duidelijker voelbaar worden voordat spanning geleidelijk verzacht. Zie dit als een uitnodiging om niet te verkrampen, maar juist in zachtheid aanwezig te blijven met je aandacht.
Een gevoel van kou
Sommige mensen ervaren tijdens of na het bewust ademen een plots gevoel van kou. Dit kan een signaal zijn dat vastgehouden energie of oude spanning in beweging komt en je systeem zich aan het reguleren is. Dit normaliseert vanzelf zodra je lichaam zich stabiliseert. In de relaxfase wordt dan vaak weer warmte ervaren.
De kracht van de relaxfase
De ontspanningsfase aan het einde van een ademsessie is minstens zo belangrijk als het actief harmoniserend ademen. In deze fase vindt integratie plaats en krijgt je zenuwstelsel ruimte om te verwerken wat tijdens de sessie in beweging is gekomen. Herstelprocessen zijn geactiveerd en je systeem reguleert. Soms voel je diepe rust en sereniteit, soms juist energiek en heel helder.
Probeer tijdens de ademsessie – en zeker in de relaxfase – sensaties zoals tintelingen, kou of spierspanning toe te laten zonder ze te willen sturen. Zie het als signalen van opschoning en revitalisering van je lichaam. Je hoeft niets te forceren of corrigeren. Door aanwezig te blijven bij je adem ondersteun je het natuurlijke zelfregulerende vermogen van je lichaam. Probeer daarom geen extra bewegingen te maken met je armen, handen, benen en voeten, want dan is het je mind die zich ermee bemoeit.
Hoe ga je om met fysieke sensaties?
Fysieke reacties tijdens harmoniserend ademen zijn meestal tekenen dat je zenuwstelsel zich aanpast en dat je systeem leert reguleren op een dieper niveau.
Belangrijke richtlijnen:
- forceer je adem niet.
- blijf in een rustige cadans en tempo ademen.
- laat sensaties toe zonder ze te willen sturen.
- verminder het volume van je inademing als de sensaties te intens worden.
Door met zachtheid en aandacht te ademen ondersteun je de natuurlijke intelligentie van je lichaam.
Tot slot
Harmoniserend ademen is een manier om weer in contact te komen met je lichaam. Door regelmatig te oefenen ontwikkel je meer lichaamsbewustzijn en herken je sneller waar spanning zit én hoe je die kunt verzachten.
Je adem is altijd beschikbaar en via je adem keer je steeds weer terug naar balans.
Meer verdieping of vragen?
Wil je meer weten over het doen van een zelfsessie? Lees dan in de Breathfulness app de gids Geef jezelf een sessie.
Lees ook de volgende artikelen.
Hoe verwerk ik trauma?
De bibliotheek van het lichaam
