Geschatte leestijd: 6 minuten
In het kort
- Sneller in slaap vallen begint niet in bed, maar in de uren ervoor: je lichaam heeft een rustige overgang van de dag naar de nacht nodig.
- Ga elke dag rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op, ook in het weekend, zodat je biologische klok in balans blijft.
- Vermijd in de laatste twee uur voor het slapen fel schermlicht, laat doorwerken, intensief sporten en lawaai.
- Let op wat je 's avonds eet en drinkt: zwaar en laat eten, suiker, cafeïne en alcohol maken het moeilijker om in slaap te vallen.
- Sluit je dag af met een ademoefening, zoals de buikademhaling naast en op je bed.
Sneller in slaap vallen begint niet pas als je in bed stapt, maar al in de uren ervoor. Na een drukke dag vol activiteit, spanning en prikkels meteen gaan slapen werkt meestal niet. Je lichaam en je hoofd hebben tijd nodig om van 'aan' naar 'uit' te gaan.
Waarom de overgang zo belangrijk is
Als je actief bezig bent, maken je hersenen vooral bètagolven aan. Die heb je nodig om je te concentreren en dingen te doen. Maar ze hebben een negatieve invloed op je slaap: wil je vanuit een actieve staat meteen gaan slapen, dan kom je moeilijker in slaap. Een rustige overgang van actief bezig zijn naar ontspanning is daarom belangrijk voor een goede nachtrust.
Ook je hormonen hebben die overgang nodig. In de avond daalt je cortisolniveau en komt de aanmaak van melatonine op gang. Melatonine maakt je slaperig. Hoe dat samenhangt met stress, lees je in Slecht slapen door stress.
1. Houd een vast ritme aan
Ga elke dag rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op, ook in het weekend. Een regelmatig slaap-waakritme helpt je biologische klok in balans te brengen en te houden. Zo val je makkelijker in slaap en word je uitgerust wakker.
2. Beëindig je dag op tijd
Rond je activiteiten zoals werk of sport op tijd af, zodat je lichaam de kans krijgt om tot rust te komen. Vermijd in de laatste twee uur voor het slapen zoveel mogelijk stimulerende prikkels:
- tot laat in de avond doorwerken;
- intensief sporten;
- fel licht van je computer, telefoon of televisie;
- harde geluiden of lawaai.
Zulke prikkels zorgen ervoor dat je lichaam stresshormonen blijft aanmaken, waaronder cortisol. Daardoor wordt de aanmaak van melatonine geremd.
3. Beweeg overdag
Te weinig beweging overdag kan ervoor zorgen dat je 's avonds niet moe genoeg bent om te slapen. Zorg voor regelmatige beweging, bijvoorbeeld licht sporten, dansen of wandelen, vroeg in de avond. Zo krijgt je lichaam vanzelf de behoefte om te rusten. Bewegen helpt ook om je hoofd leeg te maken en spanning te ontladen.
4. Let op wat je eet en drinkt
- Te veel, te laat en te zwaar eten activeert je spijsvertering en houdt je lichaam actief.
- Voeding met veel suikers en snelle koolhydraten laat je bloedsuikerspiegel schommelen, wat de aanmaak van melatonine remt.
- Cafeïne, in koffie en chocolade, prikkelt je zenuwstelsel en houdt je alert.
- Alcohol geeft soms even een rustig gevoel, maar verstoort in grotere hoeveelheden je slaap: het droogt je lichaam uit en kan leiden tot onrustig slapen.
- Te weinig vocht zet je lichaam aan tot het maken van stresshormonen. Drink een glas water voordat je gaat slapen.
5. Neem tijd om te ontspannen
Neem in de avond tijd om lichaam en geest te ontspannen. Lees een ontspannend boek, maak een wandeling, zoek vrienden op, mediteer of doe een bewuste ademoefening. Begeleiding kan ook. De avondsessies in de app doe je net voor het slapen, in bed. Heb je de sessie gedownload, zet je telefoon dan in de vliegtuigstand: zo maak je zonder verstoring de overgang naar de nacht. Kies wat je op dat moment nodig hebt: de ademsessie Ontspannen voor het slapen of de meditatie Voor het slapen. Is je lichaam al heel moe en voelt bewust ademen als te veel, dan past een meditatie beter. Kies je de ademsessie, adem dan heel rustig en met zachte inspanning. Komt je adem vanzelf tot rust, activeer hem dan niet opnieuw, maar blijf in de stilte van dat moment. Meer avondsessies vind je bij slaapmeditatie en ademen voor het slapen.
Beluister de sessie Voor het slapen in de Breathfulness-app.
6. Sluit af met de buikademhaling
Deze avondoefening doe je met je handen op je onderbuik, het gebied onder je navel.
- Ga naast je bed staan voordat je erin stapt. Adem zes keer diep in naar je buik.
- Ga op je bed liggen en adem opnieuw zes keer diep in naar je buik.
- Na een aantal dagen kun je het aantal rustig uitbreiden naar acht en zo verder tot maximaal twintig. Forceer niets en luister naar je lichaam.
De oefening heeft ook een ochtenddeel. Alle stappen lees je bij de buikademhaling. Met begeleiding kan het ook in de app:
Beluister de sessie De buikademhaling in de Breathfulness-app.
Lig je toch wakker? In Niet kunnen slapen lees je hoe je in bed weer tot rust komt.
Veelgestelde vragen
Maak in de avond een rustige overgang van de dag naar de nacht. Houd een vast ritme aan, vermijd de laatste twee uur fel schermlicht, laat werken en intensief sporten, let op eten en drinken en sluit af met een ademoefening.
Vermijd in de laatste twee uur voor het slapen zoveel mogelijk fel licht van je telefoon, computer en televisie. Licht remt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt.
Regelmatig bewegen helpt, omdat je lichaam dan vanzelf behoefte krijgt aan rust. Kies liever voor licht sporten, dansen of wandelen vroeg in de avond en vermijd intensief sporten vlak voor het slapen.
Als je actief bezig bent, maken je hersenen vooral bètagolven aan en blijft je cortisol hoog. Ga je meteen slapen, dan kom je moeilijker in slaap. Een rustige overgang naar ontspanning helpt.
De buikademhaling: met je handen op je onderbuik adem je zes keer diep in naar je buik, eerst staand naast je bed en daarna liggend. Bouw het aantal rustig op.

