Geschatte leestijd: 6 minuten
In het kort
- Enneatype 5 is de waarnemer, degene die zich vooraf goed informeert en van kennis voorziet, voordat hij zich aan de wereld laat zien.
- Een valkuil van enneatype 5 is dat hij zich afsluit van zijn gevoel, zijn privacy erg belangrijk vindt en zich isoleert van anderen, omdat hij de wereld overweldigend vindt.
- De primaire emotie van enneatype 5 is angst, de emotionele drijfveer hebzucht (naar kennis).
- Bij stress schuift enneatype 5 op naar de valkuilen van enneatype 7, de avonturier; vanuit ontspanning bereikt hij de kwaliteiten van enneatype 8, de baas.
- Op het niveau van de essentie vertrouwt op de eigen innerlijke wijsheid.
Hoe de waarnemer naar de wereld kijkt
Als ik mij richt op de objectieve wereld en te allen tijde redelijk blijf, word ik niet afhankelijk van de subjectieve en emotionele wereld. Ik duik graag in boeken om mijn kennis te verrijken. Ik kies dan een onderwerp dat mijn interesse heeft en ga graag helemaal de diepte in. Ik kan het nu eenmaal niet nalaten om veel na te zoeken, dan ben ik tenminste zeker van mijn zaak en weet ik dat het klopt. Maar het zorgt er wel voor dat ik me erg afzonder.
Kwaliteit en valkuil
Enneatype 5 is de waarnemer, degene die zich vooraf goed informeert en van kennis voorziet, voordat hij zich aan de wereld laat zien.
Een valkuil van enneatype 5 is dat hij zich afsluit van zijn gevoel, zijn privacy erg belangrijk vindt en zich isoleert van anderen, omdat hij de wereld overweldigend vindt (kennis is macht, gevoel vertrouw ik niet).
Persoonlijkheid en essentie
Op het niveau van de persoonlijkheid vergroot wijsheid door aangeleerde kennis. Op het niveau van de essentie vertrouwt op de eigen innerlijke wijsheid.
Je essentietype verandert niet, dit blijft je gehele leven hetzelfde. Teleurstellingen en ervaringen kunnen ervoor zorgen dat je vanuit de laag van je persoonlijkheid leeft. Lees meer over essentie en persoonlijkheid.
Primaire emotie: angst
Het hoofd speelt een enorm belangrijk rol in alles wat op hen afkomt. Door de plaats die hun hoofd in het leven inneemt zijn deze enneatypes (5-6-7) wat meer teruggetrokken types. Ze laten moeilijk het achterste van hun tong zien, omdat er sprake is van overheersende achterdocht en angst.
Enneatype 5 (de waarnemer) trekt zich helemaal terug in zijn eigen wereld, om volledig tijd en ruimte te hebben om alles te analyseren en zo de angst niet te voelen. De wereld ervaart hij als een groot angstig geheel. Zich fysiek en geestelijk terugtrekken, zowel in een isolement als in zijn ratio, is voor hem een oplossing.
- Emotionele gerichtheid: naar binnen
- Manier om het te verbloemen: Trekt zich terug in zijn eigen vertrouwde wereld.
- Emotionele drijfveer: hebzucht (naar kennis)
Stresspunt en ontspanningspunt
Het model geeft aan dat op de laag van de persoonlijkheid bij stress snel de neiging ontstaat om naast de valkuilen van het basistype ook in de valkuilen van het enneatype te stappen waar de pijl naar verwijst. Bij enneatype 5 wijst de pijl naar enneatype 7, de avonturier.
Een valkuil van enneatype 7 is dat hij zich onttrekt aan verantwoordelijkheden, zaken niet afmaakt en afspraken niet nakomt (ik vlucht liever dan dat ik pijn onder ogen moet zien).
Op momenten van innerlijke wilskracht is er meer contact met de onderste laag van het enneatype met de daarbij behorende kwaliteiten. Er wordt dan zelfs tegen de wind ingegaan, waardoor er contact is met de kwaliteiten van het enneatype dat aan de andere zijde van de pijl staat. Het ontspanningspunt van enneatype 5 is enneatype 8, de baas.
Enneatype 8 is de baas, degene met visie die graag de grote lijnen uitzet en zicht heeft op het resultaat. Hij is uiterst krachtig en kan dit als sterk element inzetten om zwakkeren te ondersteunen.
De vier enneatypes binnen bereik
Vanuit enneatype 5 ben je in één stap bij vier andere enneatypes: via de buitenrand bij 4 en 6, via de binnenlijnen bij 7 en 8. Praktisch betekent het dat je relatief makkelijk de passies, talenten en kwaliteiten van deze vier enneatypes kunt gebruiken en toepassen.
- Enneatype 4, de individualist
- Enneatype 6, de loyalist
- Enneatype 7, de avonturier
- Enneatype 8, de baas
De andere enneatypes
- Type 1: de perfectionist
- Type 2: de helper
- Type 3: de winnaar
- Type 4: de individualist
- Type 6: de loyalist
- Type 7: de avonturier
- Type 8: de baas
- Type 9: de bemiddelaar
Alles over het model op een rij, en hoe je ontdekt welk enneatype je bent: het enneagram. Leren werken met het enneagram: de opleiding De 3 dimensies van het enneagram.
Lees meer in het boek
De negen enneatypes, essentie en persoonlijkheid, de stress- en ontspanningsrichting en de emotionele centra staan uitgebreid beschreven in Je bent meer dan je denkt van Jacquelien en Marco de Jager.
Veelgestelde vragen
Enneatype 5 is de waarnemer, degene die zich vooraf goed informeert en van kennis voorziet, voordat hij zich aan de wereld laat zien.
Een valkuil van enneatype 5 is dat hij zich afsluit van zijn gevoel, zijn privacy erg belangrijk vindt en zich isoleert van anderen, omdat hij de wereld overweldigend vindt (kennis is macht, gevoel vertrouw ik niet).
Angst. Enneatype 5 (de waarnemer) trekt zich helemaal terug in zijn eigen wereld, om volledig tijd en ruimte te hebben om alles te analyseren en zo de angst niet te voelen. De wereld ervaart hij als een groot angstig geheel. Zich fysiek en geestelijk terugtrekken, zowel in een isolement als in zijn ratio, is voor hem een oplossing.
Bij stress is enneatype 5 geneigd om naast de eigen valkuilen ook vanuit de valkuilen van enneatype 7, de avonturier te reageren. Het ontspanningspunt is enneatype 8, de baas.
De spiertest is de betrouwbaarste methode om je basistype, je essentietype, vast te stellen. Die kun je laten doen in een consult bij een Breathfulness coach, of leren in de opleiding De 3 dimensies van het enneagram.
